Mikro i makroelementy w żywieniu bydła

 Dawka pokarmowa dla bydła powinna pokrywać zapotrzebowanie na mikro i makroelementy. Niedobór tych składników prowadzi do obniżenia wydajności, powstawania chorób oraz do zaburzeń w rozrodzie. Najczęściej jeżeli mówimy o żywieniu bydła od razu na myśl nasuwa nam się energia, białko oraz włókno. Natomiast w dawce dla krów pokrycie dziennego zapotrzebowanie na wszystkie składniki pokarmowe oraz mikro i makroelementy jest bardzo istotne.  Odpowiednio zbilansowana dawka daje zwierzęciu możliwości na wzrost produkcyjności, a co za tym idzie do zwiększenia rentowności stada. 

  • Wapń (Ca) – jest on podstawowym budulcem kości i zębów, występuje w krwi i mleku, pełni liczne funkcje w organizmie, a jego niedobory mogą doprowadzić do hipokalcemii, zaburzeń przemiany materii oraz zaburzeń układu kostnego.  
  • Fosfor (P) – również jest podstawowym składnikiem kości i zębów, bierze udział w przemianach energii i składników pokarmowych (węglowodanów, białek i tłuszczów), reguluje on dodatkowo pH śliny, krwi i żwacza. Objawy niedoboru są następujące: utrata apetytu, osłabienie i chudnięcie, spadek wydajności, obniżenie przyrostów dziennych i zaburzenia w rozrodzie.  
  • Magnez (Mg) – bierze udział w wymianie wapniowo-fosforowej, jest jednym ze składników budujących układ kostnym, mięśniowy i nerwowy, a także jest budulcem enzymów. Pierwsze z objawów niedoboru magnezu to brak apetytu i nerwowość. Później przejawia się osłabieniem mięśni i obniżeniem libido. Niedobór magnezu prowadzi do tężyczki pastwiskowej.  
  • Sód (Na) – jest odpowiedzialny za regulację ciśnienia osmotycznego, uczestniczy w procesie wydzielania śliny, wspomaga prawidłowe funkcjonowanie mięśni i nerwów. Niedobór objawia się utratą łaknienia, obniżeniem wykorzystania białka i energii z dawek pokarmowych oraz spadkiem wydajności mlecznej.  
  • Chlor (Cl) – występuje on zarówno wewnątrz jaki i na zewnątrz komórek i jest odpowiedzialny za utrzymanie odpowiedniej objętości, pH i osmoralności płynów ustrojowych. Chlor jest niezbędny dla działania niektórych enzymów trawiennych i transportu dwutlenku węgla.  
  • Potas (K)  – jest składnikiem wszystkich komórek zwierzęcych, wpływa na równowagę kwasowo-zasadową, reguluje gospodarkę wodną oraz ciśnienie osmotyczne. Niedobory występują rzadko, ponieważ komponenty włączane do dawek zawierają większe ilości potasu.  
  • Cynk (Zn) – występuje w enzymach, odpowiedzialnych za metabolizm węglowodanów, energii oraz syntezę białek. Występuje w niektórych hormonach rozrodczych. Jego niedobór przekłada się na obniżenie płodności , ilości spożytej paszy oraz wydajności mlecznej.  
  • Mangan (Mn) – występuje głównie w wątrobie w małych ilościach. Braki manganu powodują wystąpienia cichej rui i obniżenie płodności.  Niedobór negatywnie wpływa na tempo wzrostu młodych zwierząt.  
  • Żelazo (Fe) – wchodzi w skład hemoglobiny i mioglobiny, składnik wielu enzymów. Objawy niedoboru : brak apetytu, anemia.  
  • Molibden (Mo) – uczestniczy w przemianie materii, wchodzi w skład enzymów. Niedobór wywołuje biegunkę, porażenia oraz anemię.  
  • Kobalt (Co) – stymuluje rozwój mikroflory żwacza. Jest niezbędny do powstawania witaminy B12 . U młodych zwierząt brak kobaltu powoduje ostrą anemię. 
  • Jod (I) – znaczna jego część wchodzi w skład hormonu tarczycy, a jego niedobór powoduje wystąpienie wola tarczycowego, obniżenie przemiany materii, niedorozwój gruczołów płciowych, ronienia, spadek wydajności, a u cieląt zmiany skórne i brak okrywy włosowej.  
  • Selen (Se) – wchodzi w skład hormonu. Niedobór selenu może być przyczyną wystąpienia zwyrodnienia mięśni, biegunek u młodego bydła, obumierania płodów u krów, zatrzymania łożyska po porodzie oraz osłabienia zdolności rozpłodowych zwierząt. Ponadto wykazano, że zwierzęta cierpiące na niedobór selenu są bardziej podatne na procesy rakotwórcze. U zwierząt, które pobierają pasze z dużym niedoborem selenu częściej występują skurcze mięśni, co może doprowadzić do nagłych padnięć z powodu zawału serca. 
  • Miedź (Cu) – Podstawowym zadaniem fizjologicznym miedzi, będącej także składnikiem wielu enzymów, jest rola aktywatora enzymów. Miedź jest ponadto kluczowym składnikiem systemu immunologicznego. Symptomami niedoboru miedzi są słabe wyniki produkcyjne oraz zaburzenia rozrodu. Deficyt miedzi pogarsza syntezę keratyny i w rezultacie powoduje częstsze występowanie kulawizn oraz zwiększenie liczby przypadków zapalenia wymienia

    Badania wykazują, że bilansując dawkę pokarmową dla bydła, pokrycie mikro i makroelementów jest tak samo ważne jak białka, energii i włókna. Suplementacja bydła mikro i makroelementami jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania zwierząt. Należy więc zadbać o włączenie odpowiednich mieszanek mineralno-witaminowych w żywienie zwierząt. Udoskonalona pasza daje nam możliwość uzyskania lepszych wyników produkcyjnych w przyszłości. 

Leave a Reply